Nöro-Felsefe ve Sağlıklı Zihin

Zihin nedir? Bu kadim soru bugün nörobilim laboratuvarlarında beyin görüntüleme cihazlarının gölgesinde yeniden yankılanıyor. Zihinsel durumların nöral altyapılarını anlamaya yönelik araştırmalar bu soruya çağdaş bir yanıt arayışının merkezinde yer alıyor. Ancak tüm araştırmalara rağmen ne zihnin varlık ve gerçekliği ne de onun beyin, beden ve dünyayla ilişkisi konusunda önemli bir ilerleme kaydedilmiş durumda.

Elinizdeki kitapta bilinç ve benlik gibi zihinsel fenomenlere ilişkin felsefi görüşleri nörobilimden elde edilen bulgularla yüzleştirerek insan varoluşuna dair bizi yeniden düşünmeye çağıran yazar, zihnin varlık ve gerçekliğine ilişkin temel soruların –günümüzde benimsenen yaklaşımların aksine– ancak dünya ile beyin arasındaki kesintisiz ilişki çerçevesinde ele alınarak çözülebileceğini ileri sürüyor. Bu iddiasını temellendirmek içinse bizleri Broca ve Wernicke’nin 19. yüzyıldaki gözlemlerinden başlayarak çağdaş nörobilim ve felsefe tartışmalarına kadar uzanan disiplinler arası bir yolculuğa çıkarıyor.

Aynı zamanda sağlıklı zihne dair ipuçlarının peşine düşüldüğü bu yolculukta yazar kimi zaman hastalanmış beyinleri ziyaret ederek sorularına cevap arıyor. Kimi zamansa konuşma yetisini kaybeden bir hastanın sessizliğinde, kişilik bütünlüğü sarsılmış bir zihnin çatlaklarında ya da “Ben kimim?” sorusuna artık cevap veremeyen bir hastanın bakışında bu ipuçlarını yakalamaya çalışıyor.